Bureau van Es ~ RB&B

Vertrouwenspersoon Integriteit bij Jordan Montessori Lyceum Utrecht

 

Wim van Es

Ik werk vanaf 1 oktober 2014 als  extern vertrouwenspersoon voor het Jordan Montessori Lyceum Utrecht (Jordan MLU)  in Zeist.

Medewerkers, maar ook leerlingen (of ouders, verzorgers, voogden van leerlingen) kunnen mij als Vertrouwenspersoon Integriteit (VPI) benaderen als zij het vermoeden hebben of weten dat een aan de school verbonden medewerker  zich niet integer gedraagt en  in vertrouwen willen bespreken over  hoe je daar het beste op kan reageren.  Ik kan je daarbij adviseren. Je kunt mij ook benaderen  voor overleg als je vragen hebt over integriteit. Tenslotte bestaat er de mogelijkheid om via mij een melding  te doen in het kader van de regeling over het melden van misstanden of onregelmatigheden zonder dat je naam bij anderen bekend wordt. 

De meldingsregeling van Het Jordan is gebaseerd op de Wet Huis voor Klokkenluiders. De meldingsregeling is niet bedoeld voor persoonlijke klachten. 

Aan het inschakelen van de vertrouwenspersoon zijn  geen kosten verbonden.  Ik word voor mijn werk betaald door het Jordan MLU maar doe het vertrouwenswerk zelfstandig en onafhankelijk.
 

Aan bod komen op deze pagina

1 - Jordan MLU, Integriteit en de regeling voor het melden van (vermoeden van) misstanden of onregelmatigheden

2 - Wat kan ik als VPI voor je doen?

 

1 -  Jordan MLU,  Integriteit en de regeling voor het melden van (vermoeden van) misstanden of onregelmatigheden

Bij integer handelen gaat het om het handelen conform de beroepsstandaard, waarbij medewerkers op geen enkele manier misbruik maken van hun functie of positie. Naast integriteit is professionaliteit,  eventueel uitgewerkt in een gedragscode of beroepscode,  aan de orde.  Jordan MLU  neemt in haar integriteitbeleid in eerste instantie het voorkomen van niet integer gedrag als vertrekpunt.

Op 1 juli 2016 is de Wet Huis voor klokkenluiders in werking getreden. Deze wet  gaat over het melden van misstanden door werknemers.  Iedere organisatie waar meer dan 50 medewerkers werken zal een meldingregeling moeten maken die voldoet aan deze wet. Binnen het onderwijs kan de regeling ook gebruikt worden door leerlingen (of ouders, verzorgers, voogden van deze leerlingen).

In de meldingsregeling wordt uitgewerkt dat misstanden of onregelmatigheden als hoofdregel eerst in de eigen organisatie aan de orde worden gesteld.  Pas als dat niet zou kunnen, of wanneer de eigen organisatie de melding niet serieus neemt kan de melder in het geval van misstanden partijen buiten de organisatie gaan betrekken. De melder verandert in een klokkenluider en de melding kan gericht worden aan de inspectie van het onderwijs of uiteindelijk het Huis voor Klokkenluiders.

De essentie van regeling is dat deze rechtsbescherming en – desgewenst– vertrouwelijkheid biedt aan een lid van een organisatie dat gronden heeft om te menen dat zijn positie in die organisatie op het spel staat indien bekend wordt dat hij degene is die een ernstige misstand heeft aangekaart. Essentieel is tevens dat een klokkenluider bewust de normen overtreedt (namelijk die van loyaliteit, geheimhouding en solidariteit) om een hogere norm (de noodzaak tot het bestrijden van een ernstige misstand) te dienen.

De regeling melding misstanden / klokkenluidersregeling dient in eerste instantie  voor  het melden van ernstige misstanden dan wel op redelijke gronden onderbouwde vermoedens daarvan. Zoals in de regeling is bepaald kan het daarbij gaan om de volgende zaken, waarbij is aangesloten bij de definitie in de Wet Huis voor klokkenluiders:

  1. de (dreigende) schending van een wettelijk voorschrift, waaronder een (dreigend) strafbaar feit,
  2. een (dreigend) gevaar voor de volksgezondheid,
  3. een (dreigend) gevaar voor de veiligheid van personen,
  4. een (dreigend) gevaar voor de aantasting van het milieu,
  5. een (dreigend) gevaar voor het goed functioneren van de organisatie als gevolg van een onbehoorlijke wijze van handelen of nalaten,
  6. een (dreigende) schending van andere regels dan een wettelijk voorschrift, zoals bijvoorbeeld beleids- of gedragsregels (zie onder d)
  7. een (dreigende) verspilling van overheidsgeld,
  8. (een dreiging van) het bewust achterhouden, vernietigen of manipuleren van informatie over de onder i t/m vii hierboven genoemde feiten;

Binnen het Jordan MLU  wordt de regeling ook gebruikt voor het melden van (vermoedens) van onregelmatigheden.  Een onregelmatigheid is een op redelijke gronden gebaseerd vermoeden van een onvolkomenheid of ongerechtigheid van algemene, operationele of financiële aard die plaatsvindt onder verantwoordelijkheid van de organisatie en zodanig ernstig is dat deze buiten de reguliere werkprocessen valt en de verantwoordelijkheid van de direct leidinggevende overstijgt;

Het schenden van beleids- of gedragsregels kan een onregelmatigheid zijn maar ook een misstand. Voorbeelden zijn:

  • Malversaties met declaraties;
  • Niet handelen conform gedragsregels voor de relatie leraar - leerling (bijlage 2 uit R15-090 Intimidatie ongewenste omgangsvormen medewerkers 2015);
  • Misbruik maken  van voorzieningen, faciliteiten en middelen (onder andere kopiëren, elektronische media);
  • Niet respecteren van intellectueel eigendom/auteursrecht (les)materiaal;
  • Niet respecteren van privacy en geheimhouding/vertrouwelijkheid;
  • Het aannemen van geschenken en giften boven een bepaalde grens (dit kan ook gelden voor lunches, diners, werkbezoeken)
  • Belangenverstrengeling in verband met nevenwerkzaamheden.

De regeling is niet bedoeld voor persoonlijke klachten of persoonlijk gewin

 

2 – Wat kan ik als VPI voor je doen als je vermoedens  hebt over niet integer handelen?

Je kunt mij als vertrouwenspersoon benaderen als je het vermoeden hebt of weet dat een aan de school verbonden medewerker zich niet integer gedraagt en je in vertrouwen wilt bespreken over  hoe je daar het beste op kan reageren.  Ik kan je daarbij adviseren. Je kunt mij ook benaderen  voor overleg als je vragen hebt over integriteit. Tenslotte bestaat er de mogelijkheid om via mij een melding  te doen in het kader van de regeling over het melden van misstanden of onregelmatigheden zonder dat je naam bij anderen bekend wordt.

Overeenkomsten en verschillen tussen de rol van vertrouwenspersoon bij ongewenst gedrag en arbeidsconflicten aan de ene kant en bij integriteit en vermoedens van misstanden of onregelmatigheden aan de andere kant

De manier van werken van de vertrouwenspersoon bij het bespreken van vermoedens van misstanden of onregelmatigheden is grotendeels gelijk aan de manier van werken zoals eerder beschreven bij ongewenst gedrag en arbeidsconflicten:  Ik ben er om je verhaal aan te horen en je kunt mij gebruiken om mee te denken over hoe je het beste op het niet integere gedrag kan reageren.  Ik kan je uitleggen hoe de regeling voor het melden van (het vermoeden van) een misstand of onregelmatigheid in elkaar zit. Het verschil is dat in het kader van deze meldingsregeling  ook via de vetrouwenspersoon gemeld kan worden.
 

Afhankelijk van de ernst van het niet integere handelen kunnen we de volgende manieren van aanpak bespreken:
 

Niet integer gedrag zelf bij collega aan de orde stellen ….??

Spreek je collega aan bij kleine of relatief onschuldige vormen van niet integer gedrag, met als doel dergelijk gedrag te stoppen.   

Deze manier is ongewenst als het om strafbaar gedrag gaat of gedrag dat gemeld moet worden aan de schoolleiding (denk bv aan vermoedens van ontuchtige handelingen door een aan de school verbonden medewerker richting een minderjarige leerling).  Deze manier is  ook ongewenst als het om misstanden gaat en vaak ongewenst als het om onregelmatigheden gaat.
 

Gebruik maken van de regeling omgaan met melden van (vermoeden van) een misstand of onregelmatigheid … ??

Maak een melding over dit gedrag als de collega zich niet laat beïnvloeden of als het gedrag minder onschuldig of misschien zelfs strafbaar is. Je kunt de melding doen bij een leidinggevende maar ook direct bij het bevoegd gezag. 

De regeling is zo in elkaar gezet dat er geprobeerd wordt zoveel mogelijk te voorkomen dat het doen van een melding nadelige consequenties voor je zal hebben.  Iemand die ter goeder trouw een melding doet heeft het recht om niet benadeeld te worden vanwege het doen van die melding.

Melden gebeurt in eerste instantie intern, zodat Jordan Montessori Lyceum Utrecht de mogelijkheid heeft de melding te onderzoeken en als nodig dat wat gemeld wordt aan te pakken.
 

Melden onder eigen naam, of melden via vertrouwenspersoon zonder dat je naam bekend wordt  ..??

Anonieme meldingen worden niet in behandeling genomen. Als je de melding onder je eigen naam doet is de bedoeling dat je naam bij het onderzoek naar aanleiding van de melding niet bij meer mensen bekend raakt dan nodig is voor het onderzoek. Je kunt echter ook aan de vertrouwenspersoon vragen de melding te doen omdat je niet bekend wilt worden als melder. De vertrouwenspersoon zal de melding dan onder zijn naam doen.  De vertrouwenspersoon treedt verder op als intermediair tussen jou en het bevoegd gezag , die de melding zal onderzoeken.
 

Intern melden of de klok luiden ?

In eerste instantie is het de bedoeling intern te melden.  Als de reactie van het bevoegd gezag echter niet naar tevredenheid van de melder is kan deze de melding ook doen bij de inspectie van het onderwijs of het Huis voor Klokkenluiders. Het Huis voor Klokkenluiders is enkel toegankelijk voor medewerkers en niet voor leerlingen of ouders.  In de meldingsregeling is uitgewerkt wanneer het misschien verstandig is om een melding gelijk extern te doen.
 

Mijn rol verder: 

Ik kan je helpen bij het zorgvuldig maken van deze keuzes.

Tenslotte kun je extern melden als je vindt dat je door het doen van een melding of het meewerken aan een onderzoek naar aanleiding van een melding uiteindelijk toch benadeeld wordt. 

Ook dit kun je met mij overleggen

Melden is niet oncollegiaal. Melden is een manier om de organisatie en haar reputatie te beschermen.  Melden kan daarnaast van belang zijn om leerlingen te beschermen
 

Contacten in eerste instantie per telefoon of e-mail, in tweede instantie 'ontmoeten' 

De contacten vinden in eerste instantie per telefoon of e-mail plaats. De VPI mag ook 's avonds gebeld worden. Omdat ik ook veel train neem ik overdag de telefoon niet altijd op. Als je mijn voicemail in spreekt en je telefoonnummer achter laat bel ik je zo snel mogelijk terug. Dat is des te gemakkelijker als ik je ook 's avonds thuis mag bellen. Zie de contactinformatie onder aan deze pagina. In overleg kunnen we ook besluiten elkaar te ontmoeten. We spreken dan af waar dat het beste kan. 
 

Afronding ondersteuning en Verslag

De ondersteuning wordt afgerond met een korte evaluatie over hoe je de ondersteuning door de VPI hebt ervaren, of ze voldoende nut heeft gehad, en welk advies je hebt naar het Jordan MLU om het niet integere gedrag waar je mee geconfronteerd bent in de toekomst te voorkomen.

Ik breng jaarlijks een verslag  uit over het aantal mensen dat een beroep op mij heeft gedaan, de aard van het niet integere gedrag, de vorm van verleende ondersteuning en het resultaat.  De informatie in het verslag is niet te herleiden naar specifieke medewerkers.  Waar de kans op herkenning door direct betrokkenen wel aanwezig is wordt met je over de inhoud van de rapportage overlegd.
 

Mijn achtergrond 

Ik ben 61 jaar, sociaal psycholoog en heb een eigen bureau voor training, advies en vertrouwenswerk.  Ik werk sinds 2007 als vertrouwenspersoon voor een aantal organisaties, ben lid van de Landelijke Vereniging voor Vertrouwenspersonen en door hen gecertificeerd als VPO.  Verder verzorg ik  trainingen voor vertrouwenspersonen en behandel ik klachten van mederkers, leerlingen en cliënten vanuit een klachtencommissie. Meer informatie over mijn werk en achtergrond vind je in de taakbalk.  Mijn CV is bij het bureauprofiel opgenomen.
 

 

  

Wim van Es